नागपूर जिल्ह्यातील 8.65 लाख मतदारांची SIR Hearing सुरू होणार 20 सप्टेंबरपासून — तारखा, कागदपत्रे व अपील प्रक्रिया
तुम्ही नागपूर जिल्ह्यातील नोंदणीकृत मतदार असाल, तर पुढच्या काही दिवसांत तुम्हालाही एक नोटीस येऊ शकते. जिल्हा प्रशासनाने स्पष्ट केलं आहे की, Election Commission च्या Special Intensive Revision म्हणजेच SIR च्या तिसऱ्या टप्प्यातील हियरिंग 20 सप्टेंबर पासून सुरू होऊन 29 ऑक्टोबर पर्यंत चालणार आहे. यात तब्बल 8.65 लाख मतदारांचा समावेश आहे. कोणाला नोटीस येणार, हियरिंगला काय घेऊन जायचं आणि 4 नोव्हेंबरला अंतिम यादी येण्याआधी काय करायला हवं — हे सगळं इथे सोप्या भाषेत समजून घेऊया.
SIR Hearing म्हणजे नेमकं काय, आणि आत्ताच का?
Special Intensive Revision ही Election Commission of India ची मतदार यादी घरोघरी जाऊन पुन्हा तपासण्याची मोहीम आहे. नागपूर जिल्ह्यात ही मोहीम 30 जून ते 13 ऑगस्ट दरम्यान राबवण्यात आली, ज्यात 31,95,078 मतदारांनी एन्युमरेशन फॉर्म भरले. मात्र यादरम्यान 43,511 मतदारांपर्यंत प्रशासन पोहोचूच शकलं नाही. यानंतर 31 ऑगस्टला मसुदा मतदार यादी (Draft Electoral Roll) जाहीर करण्यात आली, आणि तेव्हापासून जुळत नसलेल्या नोंदींची छाननी सुरू आहे.
6 सप्टेंबरला जिल्हाधिकारी कार्यालयात झालेल्या पत्रकार परिषदेत जिल्हाधिकारी व जिल्हा निवडणूक अधिकारी कुमार आशिर्वाद यांनी 8.65 लाखांचा आकडा नेमका कसा आला हे स्पष्ट केलं:
- 4,18,012 मतदारांच्या नोंदी पडताळणीदरम्यान जुळू शकल्या नाहीत (unmapped)
- 4,47,874 मतदारांना Election Commission च्या सॉफ्टवेअरने anomaly म्हणून फ्लॅग केलं आहे
- एकूण हियरिंग आवश्यक असलेली प्रकरणं: 8,65,886
म्हणजेच नागपूर जिल्ह्यातील सुमारे 32 लाखांहून अधिक मतदारांपैकी जवळपास प्रत्येक चौथ्या मतदाराचं प्रकरण छाननीसाठी गेलं आहे.
तुमचं नाव फ्लॅग का झालं असेल?
बहुतेक प्रकरणं याच दोन कारणांमुळे आहेत:
Unmapped रेकॉर्ड — तुमचा एन्युमरेशन फॉर्म जुन्या मतदार यादीतील नोंदीशी अचूक जुळू शकला नाही. पत्ता बदलणं, नावाच्या स्पेलिंगमधील फरक किंवा जुनी अपूर्ण नोंद ही याची सामान्य कारणं आहेत.
Anomaly फ्लॅग — सहा किंवा त्याहून अधिक व्यक्तींशी एकाच पत्त्यावर लिंक झालेले मतदार आपोआप फ्लॅग होतात, असं आशिर्वाद यांनी सांगितलं. लग्नानंतर आडनाव बदललेल्या महिलांचीही अनेक प्रकरणं याच गटात आढळत आहेत, कारण त्यांचा नवा तपशील जुन्या नोंदीशी जुळत नाही.
तुम्ही किंवा घरातील कोणी एन्युमरेशन फॉर्म भरला असेल आणि अजून काही कळलं नसेल, तर नोटीसची वाट न पाहता आत्ताच स्टेटस तपासणं योग्य ठरेल — कसं तपासायचं ते पुढे दिलं आहे.
महत्त्वाच्या तारखा
| तारीख | काय घडणार |
|---|---|
| 31 ऑगस्ट | मसुदा मतदार यादी (Draft Electoral Roll) जाहीर |
| 31 ऑगस्ट – 29 सप्टेंबर | एन्युमरेशन फॉर्म भरूनही नाव यादीत नसेल, तर Form 6 भरण्याची मुदत |
| 13–14 सप्टेंबर | 8.65 लाख फ्लॅग/unmapped मतदारांना हियरिंग नोटीस पाठवली जाणार |
| 20 सप्टेंबर – 29 ऑक्टोबर | नागपूर जिल्ह्यात हियरिंग प्रक्रिया |
| 4 नोव्हेंबर | अंतिम मतदार यादी प्रकाशित |
ही प्रक्रिया मोठ्या प्रमाणावर राबवली जात आहे — यासाठी जिल्ह्यभरात 507 Electoral Registration Officers (ERO) आणि Assistant ERO यांची नेमणूक करण्यात आली आहे.
नोटीस आल्यावर काय करायचं?
तुमच्या नोटीसमध्ये हियरिंगची तारीख, वेळ आणि ठिकाण नमूद असेल. जाण्याआधी या गोष्टी लक्षात ठेवा:
कागदपत्रं: Election Commission ने सांगितलेल्या 13 कागदपत्रांपैकी कोणतंही एक ओळख व पत्ता सिद्ध करण्यासाठी सोबत न्यावं लागेल. यात सरकारी/PSU ओळखपत्र किंवा पेन्शन ऑर्डर, जन्म दाखला, किंवा जुलै 1987 पूर्वीचं कोणतंही सरकारी कागदपत्र यांचा समावेश होतो — तुमच्या बाबतीत नेमकं कोणतं कागदपत्र चालेल हे नोटीसमध्ये किंवा EC च्या अधिकृत यादीत तपासा.
प्रत्यक्ष हजर राहण्याची गरज नसेलही: ज्या मतदारांची पडताळणी आधीच घरोघरी जाऊन झाली आहे, अशा प्रकरणांत Booth Level Officers (BLO) यांनी पडताळणी अहवाल व कागदपत्रं थेट ERO कडे सादर करायची सूचना देण्यात आली आहे. यामुळे अनेक प्रकरणांत प्रत्यक्ष हियरिंगला जाण्याची गरजच उरणार नाही, असं अधिकाऱ्यांनी सांगितलं. WhatsApp सारख्या माध्यमातून डिजिटल नोटीस आणि योग्य प्रकरणांत व्हिडिओ कॉलवरही हियरिंग घेण्याचा विचार प्रशासन करत आहे — त्यामुळे नोटीसमध्ये स्पष्ट सूचना येईपर्यंत सुट्टी घेण्याची घाई करू नका.
निकालाचा कालावधी: हियरिंग झाल्यानंतर साधारण सात दिवसांत निकाल कळवला जाईल.
निकालाशी असहमत असाल तर: आधी जिल्हा निवडणूक अधिकाऱ्यांकडे आणि तरीही समाधान न झाल्यास मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांकडे (Chief Electoral Officer) अपील करता येतं.
मसुदा यादीतच नाव नाही?
जून-ऑगस्ट दरम्यान एन्युमरेशन फॉर्म भरूनही 31 ऑगस्टच्या मसुदा यादीत तुमचं नाव नसेल, तर हियरिंग नोटीसची वाट पाहण्याची गरज नाही. 31 ऑगस्ट ते 29 सप्टेंबर या कालावधीत आवश्यक कागदपत्रांसह Form 6 भरून अंतिम यादीत समावेशासाठी अर्ज करता येतो.
तुमचं नाव यादीत आहे की नाही — स्वतः असं तपासा
नोटीसची वाट न पाहता, तुम्ही खालील अधिकृत पोर्टलवर स्वतःहून स्टेटस तपासू शकता:
- Voters’ Service Portal (ECI) — voters.eci.gov.in — इथे EPIC नंबर, मोबाईल नंबर किंवा नाव/जन्मतारीख टाकून तुमचं नाव यादीत आहे का ते तपासता येतं. Form 6 ऑनलाइन भरण्याचीही सोय इथेच आहे.
- Electoral Search (थेट शोध) — electoralsearch.eci.gov.in — जलद सर्चसाठी हा पर्याय वापरता येतो.
- मुख्य निवडणूक अधिकारी कार्यालय, महाराष्ट्र (CEO Maharashtra) — ceoelection.maharashtra.gov.in — इथून तुमच्या मतदारसंघाची संपूर्ण SIR Draft Roll PDF डाउनलोड करता येते (“Download Electoral Roll” → “SIR DraftRoll – 2026” → जिल्हा/मतदारसंघ निवडा).
- नागपूर जिल्हा प्रशासन — nagpur.gov.in — जिल्हाधिकारी कार्यालयाचा संपर्क तपशील व अधिकृत सूचना इथे मिळतात.
नाव सापडत नसेल किंवा तपशील चुकीचे वाटत असतील, तर जवळच्या BLO शी किंवा नागपूर जिल्हा निवडणूक कार्यालयाशी थेट संपर्क साधणं सर्वात सोपं ठरेल.
हे इतकं महत्त्वाचं का आहे?
आजपासून 29 ऑक्टोबरपर्यंत जे काही घडेल, त्याचा थेट परिणाम 4 नोव्हेंबरला येणाऱ्या अंतिम मतदार यादीवर होणार आहे. जो कोणी हियरिंगला हजर राहणार नाही किंवा वेळेत योग्य कागदपत्रं सादर करणार नाही, त्याचं नाव अंतिम यादीतून वगळलं जाण्याचा धोका आहे — आणि याचा थेट परिणाम पुढील निवडणुकीत मतदान करण्याच्या हक्कावर होऊ शकतो.
तुम्ही या 8.65 लाख फ्लॅग झालेल्या मतदारांपैकी आहात की नाही, याची खात्री नसेल तर नोटीसची वाट न पाहता आजच वरील पोर्टलवर तपासा आणि हियरिंगच्या तारखेआधी आवश्यक कागदपत्रं तयार ठेवा.
तुम्हाला किंवा घरातील कोणाला SIR hearing ची नोटीस आली आहे का? तुमचा अनुभव कमेंटमध्ये नक्की शेअर करा — इतर नागपूरकरांना त्याचा उपयोग होईल.
संदर्भ (Sources):
- SIR Hearing for 8.65 lakh voters from Sept 20 — The Hitavada
- Nagpur District: 2.65 Lakh Voters to Get Notices as SIR Draft Roll Published — The Live Nagpur
- SIR: Notices to Be Issued to Voters With Anomalies for Hearings in Two Days — The Live Nagpur
- SIR: Voters to Get Written Reasons for Acceptance or Rejection — The Live Nagpur
